Wat is een weektaak?
Een weektaak, ook contractwerk of planwerk genoemd, is een overzicht van taken die een leerling in de loop van een week moet uitvoeren. Een deel is verplicht, een deel is keuze. De leerling plant zelf wanneer en in welke volgorde hij werkt, binnen de tijd die daarvoor voorzien is. Voor wiskunde is een weektaak een ideaal kader om in te oefenen, te herhalen en te verdiepen, terwijl de leerkracht met kleine groepjes werkt. Bovendien leren leerlingen plannen, zelfstandig werken en verantwoordelijkheid nemen: vaardigheden die ze in het secundair hard nodig hebben.
Wat zet je in een weektaak?
- Verplichte taken: oefeningen op de leerstof van de week, die iedereen maakt.
- Taken op niveau: dezelfde leerstof op twee of drie niveaus, aangeduid met kleuren of sterren.
- Herhalingstaken: korte oefeningen op leerstof van vorige weken.
- Keuzetaken: rekenspelletjes, raadsels, een project of een online spel.
- Een uitdaging: een open probleem voor wie meer wil.
Zorg voor een evenwicht: niet te veel, zodat de meeste leerlingen de verplichte taken in de voorziene tijd afkrijgen.
Het weekplan
Het weekplan is één blad met een overzicht van alle taken. Per taak staat een korte omschrijving, het materiaal, of het verplicht of keuze is, en een vakje om af te vinken. Voeg ook een kolom toe voor zelfevaluatie: een smiley voor "ging goed", "ging een beetje" of "vond ik moeilijk". Zo krijg je als leerkracht snel een beeld van hoe het ging. Leerlingen bewaren het plan in een vaste map.
Zelfcorrectie
Een weektaak werkt pas als leerlingen hun werk grotendeels zelf kunnen verbeteren. Leg verbetersleutels op een vaste plek in de klas. Spreek af dat leerlingen eerst het hele blad maken, dan verbeteren met een andere kleur, en fouten opnieuw proberen. Spot je fouten die blijven terugkomen, dan is dat een signaal voor extra instructie. Zelfcorrectie leert leerlingen ook om kritisch naar hun eigen werk te kijken.
De rol van de leerkracht
Tijdens de weektaak loop je niet rond om vragen te beantwoorden, maar werk je gericht met kleine groepjes: verlengde instructie, remediëring of verdieping. Spreek af hoe leerlingen hulp vragen zonder je te storen, bijvoorbeeld met een "hulpkaartje" op de bank, en dat ze eerst een klasgenoot raadplegen ("eerst drie, dan mij"). Zo blijft je instructietafel rustig.
Afspraken en routines
- Waar ligt het materiaal en de verbetersleutels?
- Hoeveel lawaai mag er zijn?
- Wat doe je als je klaar bent?
- Hoe vraag je hulp?
- Wanneer moet de weektaak af zijn?
Oefen de afspraken in de eerste weken expliciet, en evalueer ze samen met de klas. Een weektaak loopt pas vlot als de routines er zitten.
Een voorbeeld voor het 4e leerjaar
Thema van de week: breuken en tijdsduur. Verplicht: werkblad breuken van een hoeveelheid (niveau 1, 2 of 3), werkblad tijdsduur, tien sommen herhaling maaltafels. Keuze (minstens één): het spel eenvoudige breuken, een domino met breuken, een tijdsduurraadsel. Uitdaging: plan een uitstap van een halve dag met een tijdschema. De leerkracht werkt op maandag en woensdag met een groepje rond breuken met breukstroken, en op donderdag met een groepje rond tijdsduur met de klok.
Opvolgen en bespreken
Bekijk op vrijdag de weekplannen en de zelfevaluaties. Bespreek kort met elke leerling hoe de week verliep: wat ging goed, wat was moeilijk, hoe plande hij? Leerlingen die hun planning niet halen, krijgen extra begeleiding bij het plannen. Leerlingen die snel klaar zijn, krijgen meer uitdaging. Zo groeit de weektaak mee met je klas.
Een weektaak invoeren
Begin klein: een dagtaak of een taak over twee dagen, met enkele taken. Breid geleidelijk uit naar een volledige week. Bij jonge leerlingen werk je met pictogrammen in plaats van tekst. Vanaf het 3e leerjaar kunnen de meeste leerlingen al met een eenvoudig weekplan werken. In het 5e en 6e leerjaar kan je meer keuzevrijheid en eigen planning geven.
Valkuilen
- Te veel taken: leerlingen raken gefrustreerd.
- Geen zelfcorrectie: de leerkracht verdrinkt in verbeterwerk.
- Alleen invuloefeningen: een weektaak is ook een kans voor spel, onderzoek en verdieping.
- De leerkracht blijft rondlopen: zo gaat de kans op gericht werken met groepjes verloren.
Kort samengevat
Een weektaak combineert verplichte taken, taken op niveau, herhaling, keuze en uitdaging. Met een duidelijk weekplan, zelfcorrectie, vaste routines en een leerkracht die met kleine groepjes werkt, wordt het een krachtig middel om te differentiëren.
Weektaak en zelfstandigheid
Een weektaak is ook een oefening in plannen. Jonge leerlingen hebben daar hulp bij nodig. Begin met een dagplanning die je samen opmaakt, en laat leerlingen geleidelijk zelf plannen. Bespreek regelmatig: hoe heb je je tijd verdeeld? Begon je met het moeilijkste of het makkelijkste? Wat zou je volgende week anders doen? Zo leren leerlingen nadenken over hun eigen leerproces. Leerlingen die moeite hebben met plannen, kan je een vooraf ingevuld schema geven, dat je stap voor stap afbouwt.
Een weektaak voor leerlingen met leerproblemen
Voor leerlingen met dyscalculie of andere leerproblemen pas je de weektaak aan: minder taken, aangepaste werkbladen, extra hulpmiddelen en meer begeleiding. Zorg dat ook zij succeservaringen hebben. Een weektaak die altijd onafgewerkt blijft, ontmoedigt. Aangepaste werkbladen vind je op DYS-werkbladen.
Ouders informeren
Geef het weekplan op vrijdag mee naar huis. Ouders zien zo wat hun kind deed, wat goed ging en wat moeilijk was. Ze kunnen thuis aanmoedigen of een thema kort herhalen. Een korte uitleg bij het begin van het schooljaar over hoe de weektaak werkt, voorkomt vragen.
Een weektaak in het 6e leerjaar
In het 6e leerjaar kan de weektaak uitgroeien tot een echte voorbereiding op het secundair. Geef meer keuzevrijheid, langere opdrachten en een planning over meerdere weken. Laat leerlingen zelf bepalen welke leerstof ze nog moeten oefenen, op basis van een toets of een zelfevaluatie. Combineer met projecten, zoals het plannen van de schoolreis met een budget en een tijdschema. Zo leren ze zelfstandig werken, plannen en verantwoordelijkheid nemen, vaardigheden die in de eerste graad van het secundair onmisbaar zijn.
Een weektaak evalueren
Vraag na een paar weken aan de klas wat ze van de weektaak vinden. Wat helpt? Wat is moeilijk? Pas de opzet aan op basis van hun feedback. Leerlingen voelen zich zo betrokken, en de weektaak wordt beter.
Materiaal en meer lezen
Gebruik de gratis werkbladen en spelletjes per leerjaar en thema voor je weektaak, en maak oefeningen op maat met de werkbladgenerator. Lees ook differentiëren en hoekenwerk wiskunde.
Veelgestelde vragen
Wat is een weektaak?
Een overzicht van verplichte en keuzetaken die een leerling in de loop van een week zelfstandig plant en uitvoert.
Wat is het verschil met contractwerk?
In de praktijk worden beide termen voor hetzelfde gebruikt.
Vanaf welk leerjaar kan je met een weektaak werken?
Met pictogrammen al in de eerste leerjaren; vanaf het 3e leerjaar met een eenvoudig weekplan.
Hoe vermijd je veel verbeterwerk?
Door leerlingen zelf te laten verbeteren met verbetersleutels.
Wat doet de leerkracht tijdens de weektaak?
Gericht werken met kleine groepjes: verlengde instructie, remediëring of verdieping.
Wat als een leerling de weektaak niet afkrijgt?
Bekijk samen waarom: te veel taken, moeite met plannen of met de leerstof? Pas de weektaak aan en begeleid bij het plannen.
Welke taken zijn geschikt voor een weektaak?
Oefeningen op niveau, herhaling, rekenspelletjes, raadsels en kleine projecten, met verbetersleutels voor zelfcorrectie.