Waarom klok lezen oefenen nodig is
Klok lezen is voor veel kinderen een van de moeilijkste vaardigheden van de eerste leerjaren. Er zijn twee wijzers, elk cijfer heeft twee betekenissen en een uur telt zestig minuten. Bovendien zien kinderen vandaag vooral digitale klokken, op een telefoon of tablet, waardoor ze minder oefenen met een wijzerklok. Regelmatig oefenen is dus nodig. Online spelletjes kunnen daarbij helpen, op voorwaarde dat ze aansluiten bij de stap waar je kind staat.
De stappen
- Hele uren: de grote wijzer op 12.
- Halve uren: de grote wijzer op 6 (half vier = 3.30 uur).
- Kwartieren: kwart over en kwart voor.
- Per vijf minuten: vijf over, tien over, tien voor half…
- Per minuut.
- Digitale tijden en de 24-uursnotatie.
- Tijdsduur berekenen.
Oefen elke stap tot ze vlot gaat, voor je naar de volgende gaat.
Online spelletjes op ProfMathia
Het spel klok lezen van het 2e leerjaar oefent hele en halve uren, kwartieren en tijden per vijf minuten. Voor het 4e leerjaar is er het spel tijdsduur. De spelletjes zijn gratis, zonder reclame en zonder tijdsdruk. Bij elk spel hoort een werkblad om ook op papier te oefenen.
Spel en werkblad combineren
Een goede volgorde: eerst de stap uitleggen met een echte klok met beweegbare wijzers, dan een werkblad maken, en tot slot het online spel als herhaling. Zo ziet je kind de klok op drie manieren: echt, op papier en op het scherm. Werkbladen: klok lezen en tijdsduur.
Een eigen klok maken
Knip een cirkel uit karton, schrijf de uren in zwart en de minuten per vijf in een andere kleur. Maak een korte, dikke uurwijzer en een lange, dunne minutenwijzer, elk in een eigen kleur, en bevestig ze met een splitpen. Met deze klok kan je kind tijden instellen die het in het spel ziet, en omgekeerd.
Digitale en analoge klok
Leer je kind beide klokken lezen en ze met elkaar verbinden: 3.30 uur is half vier, 8.15 uur is kwart over acht, 14.45 uur is kwart voor drie in de namiddag. Laat het telkens een tijd op de digitale klok omzetten naar de wijzerklok en omgekeerd. Zo begrijpt het dat het om hetzelfde tijdstip gaat.
Oefeningen
- De kleine wijzer staat op 5, de grote op 12. Hoe laat is het?
- De kleine wijzer staat tussen 2 en 3, de grote op 6. Hoe laat is het?
- Hoe schrijf je kwart over negen digitaal?
- Het is 7.45 uur. Hoe zeg je dat?
- Het is 10.20 uur. Hoe laat is het over een half uur?
- Hoe laat is 15.00 uur op een wijzerklok?
Oplossingen. 1. Vijf uur. 2. Half drie. 3. 9.15. 4. Kwart voor acht. 5. 10.50 uur (tien voor elf). 6. Drie uur.
Klok lezen in het dagelijks leven
Hang een wijzerklok op in de keuken en vraag regelmatig hoe laat het is. Koppel tijden aan vaste momenten: om half acht ontbijten, om kwart over acht vertrekken. Laat je kind berekenen hoeveel tijd er nog is tot de tekenfilm of het slapengaan. Zo wordt de klok een nuttig hulpmiddel in plaats van een moeilijke oefening.
Veelgemaakte fouten
- De wijzers verwisselen.
- Half vier lezen als 4.30 uur.
- Minuten per één tellen in plaats van per vijf.
- Vlak voor het volle uur het verkeerde uur lezen (7.55 als 8.55).
Klok lezen bij dyscalculie
Voor kinderen met dyscalculie duurt klok lezen vaak langer. Werk met kleine stappen, een klok met de minuten erbij gedrukt en veel herhaling. Lees meer in klok lezen bij dyscalculie.
Kort samengevat
Oefen klok lezen stap voor stap, van hele uren tot minuten. Combineer een echte klok, werkbladen en online spelletjes, verbind digitale en analoge tijden en gebruik de klok in het dagelijks leven.
Een plan van vier weken
Week 1: hele en halve uren, met een eigen klok en het werkblad klok lezen. Week 2: kwartieren, met het online spel en tijden uit het dagelijks leven. Week 3: per vijf minuten, met de minuten rond de klok geschreven. Week 4: digitale tijden en eenvoudige tijdsduur. Elke dag vijf tot tien minuten, telkens een combinatie van echte klok, werkblad of spel.
De 24-uursnotatie
Op digitale klokken, treinregelingen en tv-programma’s staan vaak tijden als 15.30 uur of 20.45 uur. Leer je kind dat na 12 uur de uren doortellen: 13 uur is 1 uur in de namiddag, 15 uur is 3 uur, 20 uur is 8 uur ’s avonds. Een tip: trek 12 af om de tijd op de wijzerklok te vinden. Oefen met een tv-gids of treinregeling.
Tijdsduur oefenen
Zodra je kind de klok vlot leest, komt tijdsduur aan bod: hoe lang duurt de film van 14.15 tot 15.40 uur? Spring eerst naar het volle uur (45 minuten tot 15.00), dan nog 40 minuten: samen 1 uur en 25 minuten. Een tijdlijn met sprongen helpt. Lees meer in tijdsduur berekenen.
Spelletjes zonder scherm
Klokbingo: bingokaarten met tijden op wijzerklokjes; jij roept digitale tijden af. Tijd instellen: jij zegt een tijd, je kind zet de wijzers op zijn eigen klok. Memory: kaartjes met wijzerklokken en kaartjes met dezelfde tijd in woorden of digitaal. Zulke spelletjes zijn een leuke afwisseling met de online spelletjes.
Klok lezen per leerjaar
1e leerjaar: hele en soms halve uren, de dagen van de week en de maanden. 2e leerjaar: halve uren, kwartieren en per vijf minuten. 3e leerjaar: per minuut, digitale tijden. 4e leerjaar: tijdsduur berekenen en de 24-uursnotatie. Zo bouwt de vaardigheid zich stap voor stap op.
Tips voor ouders
Oefen kort en vaak, op vaste momenten van de dag. Vraag hoe laat het is bij het ontbijt, voor het vertrek en voor het slapengaan. Laat je kind de tijd zelf aflezen op een wijzerklok en op een digitale klok. Prijs de inzet: klok lezen is moeilijk, en elke stap vooruit verdient een compliment. Gebruik spelletjes als beloning na een werkblad, niet als vervanging van uitleg.
Een horloge als hulpmiddel
Een eigen horloge met wijzers motiveert veel kinderen om vaak op de klok te kijken. Kies een exemplaar met duidelijke cijfers en eventueel de minuten erbij. Zo oefent je kind de hele dag door, zonder dat het als oefenen aanvoelt.
Meer lezen
Lees ook klok leren lezen en tijdsduur berekenen.
Veelgestelde vragen
Helpen online spelletjes bij klok lezen?
Ja, als aanvulling op een echte klok en werkbladen, en als ze aansluiten bij de stap waar je kind staat.
In welke volgorde leer je klok lezen?
Hele uren, halve uren, kwartieren, per vijf minuten, per minuut en daarna digitale tijden en tijdsduur.
Wat betekent half vier?
Een half uur vóór vier uur, dus 3.30 uur.
Zijn de spelletjes gratis?
Ja, gratis, zonder reclame en zonder tijdsdruk.
Wat is de 24-uursnotatie?
Een manier om de tijd te schrijven waarbij de uren na 12 doortellen: 15.00 uur is 3 uur in de namiddag.
Helpt een eigen horloge?
Ja, een horloge met wijzers motiveert om vaak op de klok te kijken.
Hoe lang moet je per dag oefenen?
Vijf tot tien minuten per dag, verspreid over vaste momenten.
Vanaf welke leeftijd leren kinderen klok lezen?
Meestal vanaf het 1e leerjaar met hele uren, en in het 2e leerjaar met halve uren, kwartieren en minuten.