Wat is inhoud?
Inhoud is de hoeveelheid vloeistof die een recipiënt kan bevatten: het water in een fles, de melk in een brik, de benzine in een tank. De basiseenheid is de liter (l). Voor kleine hoeveelheden gebruik je de kleinere maten (dl, cl, ml); voor grote de hectoliter (hl). Inhoud komt van het 2e tot het 6e leerjaar aan bod, eerst door te vergelijken en over te gieten, daarna door te meten en te herleiden.
De maten en hun referenties
- Liter (l): een brik melk, een grote fles frisdrank (1,5 l).
- Deciliter (dl): een klein fruitsapglaasje (1 dl = 0,1 l).
- Centiliter (cl): een blikje is 33 cl, een glas water ongeveer 20 à 25 cl.
- Milliliter (ml): een koffielepel bevat ongeveer 5 ml, een siroopspuitje 5 of 10 ml.
- Hectoliter (hl): 100 l, een goed gevuld groot bad bevat 1,5 à 2 hl.
Wie die referenties kent, kan een inhoud schatten en nagaan of een antwoord realistisch is.
Het verband tussen de maten
1 l = 10 dl = 100 cl = 1 000 ml. Tussen twee buurmaten vermenigvuldig of deel je door 10, zoals bij lengtes. 1 hl = 100 l. Bij inhoudsmaten heeft de herleidingstabel dus maar één kolom per maat: hl | dal | l | dl | cl | ml. Je zet het cijfer van de eenheden in de kolom van de beginmaat en leest het getal af in de eindmaat, door nullen toe te voegen of een komma te zetten. Lees ook herleiden.
Voorbeelden van herleidingen
- 2 l = 20 dl = 200 cl = 2 000 ml.
- 750 ml = 75 cl = 0,75 l.
- 1,5 l = 150 cl.
- 33 cl = 330 ml.
- 2,5 hl = 250 l.
Het verband met volume
In het 6e leerjaar ontdek je dat inhoud en volume samenhangen: 1 liter = 1 dm³, een kubus van 10 cm op 10 cm op 10 cm. En 1 ml = 1 cm³, een klein kubusje van 1 cm. Een aquarium van 50 cm × 30 cm × 40 cm heeft een volume van 60 000 cm³, dus 60 dm³: het bevat 60 liter. Lees ook volume berekenen.
Vraagstukken met inhoud
“Hoeveel glazen van 25 cl kun je vullen met een fles van 1,5 l?” Herleid: 1,5 l = 150 cl; dan 150 : 25 = 6 glazen. “Paul drinkt 3 blikjes van 33 cl. Hoeveel liter heeft hij gedronken?” 3 × 33 = 99 cl, dus 0,99 l. De gouden regel: alles in dezelfde maat zetten voor je rekent. Lees ook redactiesommen met meten.
Meten in de keuken
De maatbeker is het ideale hulpmiddel: hij heeft een schaalverdeling in ml, cl of dl. Samen met je kind een recept maken (25 cl melk, 5 cl olie) is een uitstekende manier om met de maten te werken. Je kunt ook overgieten: hoeveel kleine glazen heb je nodig om een fles van een liter te vullen?
Oefeningen 3e en 4e leerjaar
- Wat bevat het meest: een blikje of een fles van 1 l?
- Herleid: 3 l = … dl.
- Hoeveel cl zit er in 1 l?
Oplossingen. 1. De fles van 1 l (het blikje is 33 cl). 2. 30 dl. 3. 100 cl.
Oefeningen 5e en 6e leerjaar
- Herleid: 750 ml = … cl = … l.
- Hoeveel glazen van 25 cl gaan er in 1,5 l?
- Paul drinkt 3 blikjes van 33 cl. Hoeveel liter?
- Een aquarium is 50 cm × 30 cm × 40 cm. Hoeveel liter bevat het?
- Herleid: 2,5 hl = … l.
Oplossingen. 1. 75 cl = 0,75 l. 2. 6 glazen. 3. 0,99 l. 4. 60 000 cm³ = 60 dm³ = 60 l. 5. 250 l.
Veelgemaakte fouten
- Twee kolommen per maat gebruiken zoals bij oppervlakte.
- cl en ml verwarren.
- Rekenen met verschillende maten (1,5 l : 25 cl).
- Denken dat een hoger recipiënt altijd meer bevat.
- Vergeten dat 1 l = 1 dm³.
Uitdaging voor sterke rekenaars
- Een bad bevat 180 l. Hoeveel emmers van 12 l heb je nodig om het te vullen?
- Een kraan druppelt en verliest 5 ml per minuut. Hoeveel verliest hij op een dag?
Oplossingen. 1. 15 emmers. 2. 5 × 60 × 24 = 7 200 ml = 7,2 l.
Die laatste berekening toont waarom het loont om een lek te herstellen!
Inhoudsmaten per leerjaar
2e en 3e leerjaar: vergelijken en overgieten, de liter ontdekken. 4e leerjaar: l, dl, cl, eerste herleidingen. 5e leerjaar: ml, vraagstukken met inhoud. 6e leerjaar: hl, volledige tabel, verband tussen liter en dm³.
Wat kunnen ouders doen?
Praat in de keuken, in de supermarkt of in het zwembad over inhoud: lees etiketten (1,5 l, 33 cl, 500 ml), vergelijk, schat. Laat raden hoeveel glazen er in een karaf gaan en controleer door over te gieten. Zulke concrete ervaringen bouwen gevoel voor grootheden op.
Wist je dat?
Een persoon drinkt best ongeveer 1,5 l water per dag, of zo’n zes glazen van 25 cl. Een douche van vijf minuten verbruikt ongeveer 50 l water, een bad ongeveer 150 l. Een toiletspoeling gebruikt 6 à 9 l. Het waterverbruik van een dag uitrekenen is een uitstekend klasproject dat inhoudsmaten verbindt met milieu-opvoeding.
Een schaalverdeling aflezen
Op een maatbeker, spuitje of zuigfles zoek je eerst de waarde van één klein streepje: zijn er tussen 0 en 100 ml 10 streepjes, dan is elk streepje 10 ml. Lees dan het niveau van de vloeistof af, met je ogen op dezelfde hoogte. Dat is getallenlijnlezen toegepast op inhoud. Lees ook de getallenlijn.
Samengevat
De liter is de basiseenheid; 1 l = 100 cl = 1 000 ml; tussen twee buurmaten vermenigvuldig je met 10; 1 l = 1 dm³; en je herleidt altijd naar dezelfde maat voor je rekent.
Extra oefeningen
- Rangschik van klein naar groot: 1,2 l; 90 cl; 1 050 ml; 11 dl.
- Een recept vraagt 3/4 liter melk. Hoeveel cl?
- Een jerrycan van 20 l wordt gevuld met flessen van 1,5 l. Hoeveel flessen heb je minstens nodig?
Oplossingen. 1. 90 cl < 1 050 ml < 11 dl < 1,2 l (dus 900, 1 050, 1 100 en 1 200 ml). 2. 75 cl. 3. 14 flessen (13 flessen is maar 19,5 l).
Herleid alles naar ml om makkelijk te vergelijken.
Inhoud en prijs
In de winkel laat de prijs per liter toe om flessen van verschillende grootte te vergelijken: een fles van 1,5 l aan 1,20 euro kost 0,80 euro per liter, een pak van 6 × 50 cl aan 3 euro kost 1 euro per liter. De grote fles is dus voordeliger. Laat je kind die berekening eens zelf maken in de supermarkt.
Een laatste tip
Vraag voor elke berekening: “Is dit realistisch?” Een blikje bevat geen 3 l, en een bad geen 15 cl. Wie de referenties uit dit artikel kent, ziet zulke fouten meteen.
Tot slot
Inhoudsmaten leer je het best door te gieten, te meten en te vergelijken, liefst in de keuken.
Meer lezen
Lees ook herleiden, volume berekenen en prijs per kilo of liter vergelijken.
Veelgestelde vragen
Hoeveel cl is 1 liter?
100 cl.
Hoeveel ml is 1 liter?
1 000 ml.
Hoeveel liter is een dm³?
1 liter: 1 l = 1 dm³.
Hoeveel kolommen per maat in de tabel voor inhoud?
Eén kolom per maat.
Hoeveel glazen van 25 cl gaan er in 1,5 l?
6 glazen, want 1,5 l = 150 cl en 150 : 25 = 6.
Hoeveel glazen van 25 cl in 1,5 l water?
6 glazen.